Öncelikle kendimizi bilmemiz lazım. Sağlık açısından ne durumdayız? Aşırı kiloluysanız, hareketsiz bir yaşamınız varsa, 40 yaşın üzerindeyseniz, yüksek tansiyon, şeker hastalığı veya başka ciddi rahatsızlığınız varsa, 50 yaşından önce kalp krizinden ölen akrabanız varsa, sigara ve sık alkol kullanıyorsanız spora veya bir egzersiz programına başlamadan evvel bir doktora danışın. Sporunuzun sınırlarını belirlemek için bir takım laboratuar testleri ve efor testi istenebilir. Doktorunuzun onayıyla spora başlarsanız umduğunuz yararı alırsınız. Aksi halde sizin için zararlı olabilir.
Sporun insan sağlığına faydaları nelerdir?
*Kalp ve birçok hastalık riski azalır. Şeker, yüksek tansiyon, damar sertliği, kan kolsetrolü yüksekliği ihtimaliniz düşer.
*Aşırı kilodan korunmuş olursunuz, metabolizma uyarılır.
*Osteoporoz gibi birçok kemik hastalığı da önlemeye yönelik spor aktiviteleriyle engellenebilir.
*Cildiniz parlar, kaslarınız güçlenir, ekstra bir enerji kazanırsınız.
*Büyümeyi ve hastalık sonrası toparlanmayı olumlu etkiler.
*Stres, yorgunluk, gerginlik ve endişede azalma olur. Daha iyi uyumanıza yardım eder ve dikkatinizi artırır.
*Beyne giden oksijeni artırarak dikkat ve yaratıcı düşünce potansiyelini olumlu etkiler.
Sporla vücudumuzda neler değişebilir?
*Sarkık bir karın, kötü bir duruş şeklinin değiştirilmesi mümkündür. Kişi daha canlı ve hareketli olur.
Hangi sporlarla başlamak gerekir?
*Bir süredir spor yapmıyorsanız yüzme ve yürüyüşle başlayın. Bisikleti de hemen yapabilirsiniz. Ama koşu ve ip atlama gibi egzersizlere biraz forma girince başlamak gerekir.
Yaşa göre sporda ne değişir?
*40 yaşın üstündeyseniz, ilk birkaç ay yorucu sporlardan kaçının. Yaptığınız sporun süresini ve derecesini yavaş yavaş artırın.
*60 yaşın üzerindeyseniz, yüzme ve yürüyüş en güzelidir.
*Çocuklar için mutlaka doktorunun fikrini alın.
Egzersizi bir süre sonra bırakıyor musunuz?
*Bir arkadaşınızla birlikte spor yapın, bu size devamlılık kazandırır.
Sporda zorluk derecesi nasıl ayarlanmalı?
*Kalp normalde bir dakikada 60–90 atar. Yaşınızı 230 ile çarpıp çıkan sayıyı %60 çarparak kalbinizin hızını belirleyin. Bu sayı egzersiz sırasında kalbinizin aşağı yukarı ne kadar çarpması gerektiğini gösterir.
*Örneğin 40 yaşındaki biri için %60'lık bir artış dakikada 114 kalp atışı demektir. 3-6 aydan sonra kalp atışlarını %75 artıracak kadar yorucu egzersizleri hedef alabilirsiniz.
Ne kadar spor yapmak gerekir?
*Haftada 3 gün 40 dakikalık çalışma genelde yeterlidir. Spor yaparken dinlenmeye ve su içmeye özellikle dikkat edilmelidir.
*Temponuz rahat olmalıdır. Örneğin koşu veya hızlı yürüyüşte rahatça sohbet edebilmelisiniz. Nefesiniz daralıyor, baygınlık, halsizlik hissediyorsanız kendinizi fazla zorluyorsunuz demektir.
Egzersiz sağlıkta risk yaratır mı?
*Kasların ve eklemlerin incinmesi, sıcak bitkinliği veya çarpması, kramplar olabilir.
Spor yaparken ekstra maddeler-destek ürünleri almak gerekir mi?
*Profesyonel sporcular hariç gerekmez.
*Düzgün bir beslenme gereklidir. Günde3 litresu alın. Kilo yapıyor diye karbonhidrat ve yağ yememezlik yapmayın, bu besinlere de vücudun ihtiyacı olduğu unutulmamalıdır. Sebze ve meyveye ağırlık verin. Kahvaltı mutlaka yapın ve kahvaltıda mevsim meyve ve sebzelerine mutlaka yer verin.
Hangi yağı tercih etmeliyiz?
Günlük %20-30 oranında yağ almanız gerekir. Bunun %10'u hayvansal, kalanı doymamış yağlardan olmalıdır.