Veliyettin Ulusoy, Alevi-Bektaşi toplumunun önemli inanç önderleri arasında gördüğü, Hacı Bektaş Veli'nin soyundan geldiği söylenen ve 'postnişin' olarak kabul edilen bir isim. Hacı Bektaş Dergahı son dönemde çok tartışılan Cumhuriyet ve Aleviler arasındaki ilişkiyi anlamak açısından son derece önemli. Atatürk'ün Cumhuriyet'in ilanını, 'aralarında gizli kalması kaydıyla' o dönemki postnişin Cemalettin Ulusoy'a açıkladığı biliniyor. Birinci Meclis'in İkinci Başkanvekili de olan Kırşehir Milletvekili Cemalettin Ulusoy, Veliyettin Ulusoy'un dedesi. Her ne kadar o dönem çok hasta olduğu için meclise hiç adım atmamış olsa da, Hacı Bektaş Dergahı'nın bugün Alevi-Bektaşi camiasındaki konumunun anlaşılması açısından yukarıda açıklanan olayın oldukça önemli var.
Hacıbektaş Dergahı'nın Postnişini Veliyettin Ulusoy, Akşam gazetesinden Şenay Yıldız'a vermiş olduğu röportajda Alevilik ile ilgili merak edilen soruları yanıtladı.
İÇKİ İÇİLİR AMA..
Alevi-Bektaşi geleneğinde alkol var mı?
Bizde var. Dem adı altından şimdi çok uygulanmayan ama bazı yörelerde halen devam eden bir gelenek var. Bu içip kafayı bulmak şeklinde değil, temsili bir şeydir. İnsanlar sarhoş olmaya izinli değillerdir, kendinizi bırakamazsınız. Ama buna rağmen yine orada görevliler vardır. Kırklar Cemi bizim için bir örnektir. Kırklar Cemi'nde bir üzüm tanesinin nasıl paylaşıldığı; hem ezip kırka bölünmesi hem de üzüm şarap öyle bir şey. Bir de bu cemlerde sırf ibadet değil, bir de muhabbet olur. Muhabbet toplumun, oraya girenlerin görgüsünü, bilgisini artırır. Büyükler, bilenler muhabbet eder. Ama bu muhabbetin açılması için de bir şeyler gerekir. Bunlardan birisi de bu 'dem'dir işte. Fakat bu artık pek uygulanan bir gelenek değil.
ASLEN KÜLTÜRÜMÜZDE CAMİ YOK
İslam içindeyseler Aleviler neden camiye gitmiyor?
Peygamber döneminde mescitler vardı. Bunlar toplumsal ihtiyaçları karşılıyordu. İbadet de vardı bunun içinde, fakir fukaranın yemek yiyip gecelemesi de var. Camiler peygamberden daha sonra Emeviler döneminde oluştu. Emeviler'in iktidarında Hz. Ali'nin camide veya mescitte şehit edilmesiyle beraber camilerde Ehlibeyt düşmanlığı başladı. Ehlibeyt biliyorsunuz Peygamberin sülalesi: Hz. Ali, Hz. Fatma, Hz, Hasan, Hz. Hüseyin.
Onun için de onları sevenler, yani bugünkü Aleviler soğudular camiden. Aslen cami yok zaten kültürümüzde mescit var. Şimdiki cemevleri de eski dönemlerdeki mescitlerin özelliğini taşıyor. Hem ibadet hem de toplumsal ihtiyaçları karşılıyor.